→ verder · ← terug · N notities · F volledig scherm
Een workshop van een uur voor IT-teams
Voorbij het chatvenster:
Je weet dat AI vragen beantwoordt. Vandaag gaat het over hoe AI het werk dóét, en hoe jij het jouw werk laat doen. Op jouw manier, elke keer weer.
Welkom. Leg meteen het contract uit: dit is geen sessie met ChatGPT-tips. Aan het einde kiest iedereen één terugkerende taak om te automatiseren. Handen omhoog: wie gebruikt ChatGPT wekelijks? En wie heeft AI ooit een bestand laten aanpassen of een commando laten draaien? Dat gat tussen die twee handen, dáár gaat deze workshop over.
Waar de meesten vandaag staan
Het chatvenster heeft een plafond
Je kopieert context erin en antwoorden eruit. Jij bent de integratielaag.
Elke sessie begint bij nul: geen weet van je systemen, je conventies, je vorige run.
Het adviseert, maar het doet niets. Geen toegang tot je bestanden, tickets of servers.
Maak het concreet: vraag hoe vaak ze deze week dezelfde context naar ChatGPT hebben gekopieerd. Die kopieer-plakloop is precies de pijn die agents wegnemen. Niks mis met chat, het is gewoon een plafond.
De verschuiving
Chatbot → agent
Chat: vraag → antwoord
→
Agent: opdracht → plan → actie in tools → rapport
Een agent redeneert door een hele taak heen, in plaats van één bericht te beantwoorden.
Hij handelt in echte tools: bestanden, terminals, browsers, tickets, mail.
Hij leert bij: instructies en skills blijven bewaard tussen runs.
De kern: agents redeneren, handelen in tools en verbeteren. Het kernwoord is 'taak'. Je geeft een gewenst resultaat, geen vraag. 'Vat deze tekst samen' is chat. 'Houd deze map elke ochtend samengevat' is een agent.
Mentaal model
Wat maakt iets een agent
Model Het brein. Redeneert, plant, schrijft.
Tools De handen. Bestanden lezen, commando's draaien, API's aanroepen, zoeken.
Instructies De functiebeschrijving. Wat 'klaar' betekent en wat verboden is.
Loop Handel, bekijk het resultaat, pas aan, herhaal. Tot het af is of geëscaleerd wordt.
Vier onderdelen, geen magie. Voor deze groep werkt de vergelijking met automatisering die ze kennen: een script is een loop met vaste stappen, een agent kiest zelf de stappen. Die loop is het hele verschil met een losse prompt.
Bewijs dat het echt is
Een AI-workforce met organigram
Voorbeeld uit de praktijk: een workforce van 34 agents die proactief werken en alleen escaleren wat de eigenaar nodig heeft.
Een chief-of-staff-agent ("Simon") verdeelt het werk over gespecialiseerde 'directeur'-agents.
Eén voice memo wordt elf contentstukken. Een 'meeting sweeper' leest transcripten, elk halfuur.
Dit voorbeeld komt uit een praktijkworkshop over agent-workforces. Het organigram-idee pakt goed bij IT-mensen: routing, specialisatie, escalatiepaden. Ze runnen teams volgens deze concepten, nu zien ze ze terug bij agents.
Waarom jullie, waarom nu
IT staat er het best voor
Jullie werk is al tekst: configs, logs, tickets, runbooks, scripts.
Jullie snappen systemen, rechten en faalwijzen. Precies het oordeel dat agents missen.
De tools leven in de terminal. Ze komen naar jullie toe.
Brugslide, hou het kort en positief. Non-technische teams worstelen met context en toegang; IT heeft beide al. 'Jullie hoeven niet in te halen, jullie staan vooraan.'
Tooling
Coding agents: Claude Code & Codex
Werken in je terminal en lezen je echte repo. Geen lege chatbox.
Plannen werk van meerdere stappen, passen bestanden aan, draaien tests, zien fouten, proberen opnieuw.
Niet alleen voor code. Alles wat uit bestanden en commando's bestaat, is buit.
Demo (5 tot 8 minuten als het live lukt): open een terminal en geef een agent een kleine echte taak, bijvoorbeeld 'zoek de grootste logbestanden en schrijf een script dat ze wekelijks samenvat'. Laat plannen, aanpassen, draaien en rapporteren zien. De zaal moet de loop zíen, niet horen.
Onder de motorkap
Anatomie van een agent-run
Prompt (resultaat) →
Plan →
Aanpassen / draaien →
Tests & checks →
Rapport
Jij beoordeelt het rapport en de diff. Niet elke toetsaanslag.
Maak de menselijke rol precies: van typist naar reviewer. Dezelfde reviewdiscipline die ze al hebben voor pull requests van juniors.
Volledige openheid
Deze workshop is zo gebouwd
Het platform achter deze slides is gescraped, getranscribeerd en verrijkt door een pipeline die een agent bouwde.
55 geautomatiseerde tests, geschreven en gedraaid door de agent.
Wél ontwerpdocs vóór de code. De mens bepaalt de richting, de agent typt.
Dogfooding-moment. Laat eventueel de repo zien: de specs-map, de testsuite, de commits. Het punt is niet dat het knap is, maar dat het gewoon werkt. Een echt systeem, in een dag, met één mens die regisseert.
Eerlijkheid
Waar agents falen
Hallucinatie: aannemelijk, fout en zelfverzekerd. Mensen doen dit ook, wij noemen het gokken.Geen besef van gevolgen: een LLM weet niet wat zijn output verderop stukmaakt.Stille scope creep: zonder grenzen 'fixt' hij dingen waar je nooit om vroeg.
Sterk beeld om te gebruiken: AI kent de impact van zijn acties niet, zoals een peuter niet weet dat iets gooien het stukmaakt. Met deze slide win je de skeptici. Neem de tijd. Eindig met: dit zijn ontwerpproblemen, geen redenen om weg te blijven.
De menselijke voorsprong
"Oordeel, empathie en begrijpen wat de gevolgen zijn. Dat blijft van ons."
Human-in-the-loop is een ontwerpkeuze, geen gebrek aan vertrouwen.
Agents escaleren. Mensen beslissen. Dat is de architectuur.
Van falen naar rol. Het model: agents escaleren alleen wat de mens nodig heeft. De functietitel blijft, de inhoud verschuift naar reviewen en verantwoordelijkheid dragen.
Het volgende probleem
AI is nu single-player
Iedereen legt dezelfde voorkeuren, formaten en processen opnieuw uit. Per persoon, per machine, per chat.
Goede prompts sterven in de chatgeschiedenis. De kwaliteit hangt af van wie het vraagt.
Niets stapelt op: run 100 leert de machine net zoveel als run 1.
Uit de Startup Ideas Podcast met Remy: 'AI is heel erg single player.' De oplossing is skills. Brugzin: stel dat jouw manier van werken gewoon een bestand was.
Het kernconcept van dit uur
Skills: markdown-SOP's voor agents
Een skill is een markdownbestand dat de agent leert hoe jij een taak gedaan wilt hebben.
Stap voor stap. Jouw definitie van 'klaar', jouw formaten, jouw valkuilen.
Resultaat: consistente output bij elke run, wie hem ook draait.
Laat dit landen. Het zijn de SOP's die ze al voor mensen schrijven, maar nu uitvoerbaar door agents. Elk IT-team heeft runbooks. Een skill is een runbook met een uitvoerder eraan.
Hoe ziet zo'n ding eruit
Anatomie van een skill
# skills/log-digest/SKILL.md
Wanneer: dagelijkse digest van de app-errorlogs
Input: /var/log/myapp/*.log (laatste 24 uur)
Stappen:
1. Verzamel ERROR- en WARN-regels sinds gisteren 06:00
2. Groepeer op oorzaak en tel voorkomens
3. Vergelijk met gisteren, markeer wat NIEUW is
4. Schrijf de digest naar reports/YYYY-MM-DD.md
Nooit: services herstarten, configs aanraken, iemand paggen
Klaar als: het rapport bestaat én de checklist passeertLoop de anatomie langs: trigger, input, genummerde stappen, expliciete grenzen ('Nooit'), definitie van klaar. Wijs erop hoe weinig hiervan 'prompt engineering' is. Het is operationele kennis, opgeschreven. 'Deze zou je vandaag nog kunnen schrijven.'
Multiplayer
Skills horen in Git, niet op laptops
Skills op één machine vermenigvuldigen en drijven uiteen.
Eén GitHub-repo is de single source of truth: versiebeheer, review via pull request.
Ordenen op functie: ops security support
De multiplayer-move: behandel skills als code, want het ís operationele code. Een PR op een skill is change management voor hoe je agents werken. Die zin pakt goed bij IT-leads.
Distributie
Plugins & marketplaces: eenmaal installeren, altijd verbeteren
Bundel skills (plus hooks en tool-koppelingen) tot een plugin.
Collega's voegen je repo toe als plugin-bron in Claude Code of Codex.
Auto-update: verbetert één iemand een skill, dan krijgt iedereen hem.
Het sneeuwbaleffect: de operationele kennis van het team wordt een gedeeld bezit dat zichzelf bijwerkt. Vergelijk het met wiki-runbooks die wegrotten.
Twee pro-patronen
Thin agents, thick skills Houd de functiebeschrijving van de agent minimaal en stop de diepgang in herbruikbare skills. Agents komen en gaan; skills zijn het bezit.
Skill chains Een orchestrator-skill schakelt sub-skills achter elkaar: verzamelen → analyseren → rapporteren → archiveren. Meerstapsworkflows uit kleine onderdelen.
Beide komen uit de podcastaflevering. Bij tijdnood kun je dit samenvatten tot: houd agents dun, skills diep, en keten kleine skills tot workflows.
De sneeuwbalfinishing
Zelfverbeterende loops
Sluit elke skill af met: "audit na het draaien je eigen run, signaleer onduidelijkheden, stel updates voor".
De agent verbetert daarmee de skill die hém aanstuurt.
Jij keurt wijzigingen goed via PR. Verbetering, zonder chaos.
Eén zin in een skillbestand maakt er een lerend systeem van. Koppel terug naar slide 15: de PR-gate houdt mensen baas over de verbeteringen.
Uitzoomen
Van skills naar een workforce
Skills plus schema's zijn proactieve agents: werk dat draait terwijl je slaapt.
Bij een online apotheek volgen geplande agents wetgeving, concurrentieprijzen en contracten.
Escalatie is de interface: agents rapporteren uitzonderingen, niet alles.
Verbind de drie: skill is het hoe, het schema is het wanneer, escalatie is het wanneer-niet. Een agent-workforce is saaie infrastructuur, en dat is een compliment.
Maak het van jezelf
Vijf workflows om mee te beginnen
Ticket-triage en eerste antwoorddrafts makkelijke winst
Dagelijkse log-digests met vlag voor nieuwe afwijkingen makkelijke winst
Runbook-uitvoering met menselijke checkpoints middel
Access-review-samenvattingen voor audits middel
Documentatie bijwerken vanuit gesloten tickets slow burn
Laat de zaal zelf kandidaten roepen. Deel de selectiecriteria: terugkerend, tekstgebaseerd, duidelijk 'klaar', en kleine klapradius als het misgaat.
Niet-onderhandelbaar
Guardrails
Least privilege voor agents: read-only waar het kan, scoped tokens, geen prod-writes op dag één.
Secrets horen niet in prompts en repo's. Audit skills zoals je code auditeert.
Review vóór merge en deploy. Agents stellen voor, mensen beschikken.
Meet de kosten per run. Kleine modellen voor simpele stappen.
Hun bazen gaan naar security vragen, dus geef ze de woorden. Least-privilege, PR-review en secrets-hygiëne dekken negentig procent van dat gesprek.
Huiswerk
Het ritueel van 20 minuten
Blokkeer vandaag 20 minuten. Kies één terugkerende taak. Schrijf de skill. Draai hem één keer.
Terugkerend, tekstgebaseerd, duidelijk 'klaar', kleine klapradius.
Deel je skill vóór vrijdag in de team-repo. Eén per persoon.
De klassieke slotopdracht is 'probeer vandaag één prompt'. Wij schroeven dat op naar 'lever deze week één skill'. Wijs het expliciet toe. Een workshop zonder concrete vervolgactie verdwijnt binnen een week.
Q&A
Bronnen
Startup Ideas Podcast — de 'skillsmaxxing'-aflevering over skills, plugins en marketplaces
Claude Code & Codex docs — agents, skills, plugins
Deze deck en de sprekersnotities staan in onze repo: workshop/
Open floor. Verwachte vragen: kosten (centen per run), modelkeuze (begin met de default), dataprivacy (enterprise-tiers hebben no-training-instellingen), 'vervangt dit ons?' (terug naar slide 11).